Ilia Malinin competes in the team event at the 2026 Winter Olympics.
Credit : Tim Clayton/Getty
Decenijama je jedan pokret u umjetničkom klizanju imao status gotovo zabranjenog znaka — atraktivan, rizičan i na ivici dozvoljenog. Salto unazad, poznat kao backflip, dugo je dijelio klizački svijet na čuvare tradicije i one koji su vjerovali da led može izdržati i akrobatiku.
Sve je počelo sredinom sedamdesetih godina. Na Zimskim olimpijskim igrama u Insbruku 1976, američki klizač Teri Kubička izveo je salto u takmičarskom programu i time ušao u istoriju. Bio je to jedini put u narednih pedeset godina da je taj potez viđen na olimpijskoj sceni bez sankcija.
Foto: Wikipedia
Već naredne godine Međunarodna klizačka federacija odlučila je da povuče crtu — salto je zabranjen. Kao glavni razlog navedena je bezbjednost: smatralo se da je potez previše opasan i da krši osnovno pravilo skokova, prema kojem se mora sletjeti na jednu klizaljku. Pošto se backflip često završava doskokom na obje noge, tretiran je kao akrobatski trik, a ne kao punopravan klizački element.
Ipak, iza tehničkih objašnjenja krila se i estetika epohe. Umjetničko klizanje tog vremena njegovalo je baletsku gracioznost i klasičnu formu, pa su ovakvi potezi mnogima djelovali previše „cirkuski“ za sport koji je želio da ostane umjetnost na ledu.
Najpoznatiji izazov pravilima desio se 1998. godine u Naganu. Francuska klizačica Surija Bonali, svjesna da zbog povrede i sudijskih kriterijuma nema realne šanse za medalju, odlučila je da program završi na svoj način. Izvela je salto i doskočila na jednu nogu — tehnički čisto, snažno i prkosno. Bodovi su joj oduzeti, ali je njen nastup ostao upamćen kao simbol slobode izraza i hrabrosti da se granice pomjere.
FIGURE SKATING-BONALY FALLS
Promjene su, međutim, stizale sporo. Tek u junu 2024. godine ISU je revidirala stav i priznala da u eri četvorostrukih skokova i ekstremnih tehničkih zahtjeva zabrana salta više nema smisla. Time je otvoren prostor za novo poglavlje u kojem se tradicija i savremena atletika ne isključuju.
Kulminacija je došla na Zimskim igrama u Milanu 2026. Američki klizač Ilija Malinin, poznat po izuzetnoj tehničkoj moći, uvrstio je salto unazad u svoj olimpijski program. Izveden sigurno i sletanjem na jednu nogu, potez je označio prvi zvanično dozvoljen backflip na olimpijskom ledu nakon pola vijeka pauze — trenutak koji je jasno pokazao u kom smjeru se sport kreće.
Danas, kada se granice između sporta, performansa i zabave sve više brišu, povratak salta postaje snažna metafora vremena: spremnost da se tradicija preispita i da se kreativnosti ponovo da zamah, bez straha od promjene.
zenskiportal.me
